Injiniya Muttaka Rabe Darma, PhD: Shaksiyyarsa, Tunaninsa, Da Sauye-Sauyen Siyasar Jihar Katsina

Daga jagorancin matasa da zamanin Yar'Adua zuwa aikin gwamnati, tunanin siyasa, da sabon tsarin jagoranci

Daga Muhammad Abubakar

Katsina ba ta taba karancin fitattun mutane a fannin siyasa ba. Daga masarautun gargajiya da suka dade suna gina tsarin zamantakewa na tsohon birnin kasar Hausa, zuwa ga 'yan siyasa, ma'aikatan gwamnati, masana da kwararrun da suka rike mukaman iko a jihar zamani, tarihin siyasar Katsina ya kasance ne sakamakon mu'amalar da ke tsakanin mutane da hukumomi tsawon tsara da dama.

Wani zubin kuma, wani jigon jama'a yakan bayyana wanda salon aikinsa ke samar da hanya mai amfani wajen fahimtar sauye-sauyen yanayin jihar kanta.

Injiniya Muttaka Rabe Darma, PhD, yana daya daga cikin irin wadannan mutane.

Ayyukansa sun cakuda iyakokin kwararru da na siyasa da dama. Ya kasance Injiniya, malamin jami'a, shugaban matasa, dan siyasar tushe, ma'aikacin gwamnati, masani mai fashin baki, marubuci, kuma babban jami'in gwamnati. Ya yi aiki a matakin jiha da na tarayya yayin da yake rike da kyakkyawar alaka ta ilimi da ta zuciya da Jihar Katsina.

Haka zalika, tafiyarsa ta shafi manyan matakai da dama na ci gaban siyasar Nijeriya—daga yanayin siyasa na karshen shekarun 1980 da 1990, zuwa zamanin gwamnatin marigayi Gwamna Umaru Musa Yar’Adua a Katsina, har zuwa aikinsa na kasa a ma'aikatar gwamnati, da kuma nada shi da aka yi kwanan nan a matsayin Ministan Gidaje da Bunkasa Birane.

Saboda haka, labarin Darma ya wuce tarihin rayuwar mutum guda kawai. Ruwan tabarau ne da za a iya amfani da shi wajen bincikar sauye-sauyen yanayin siyasar Katsina da kuma sauye-sauyen jagorancin siyasa a jihar.

Ginuwar Injiniya Kuma Masani

An haife shi a Birnin Katsina ranar 23 ga Yuli, 1966. Darma ya fara karatunsa ne a Makarantar Firamare ta Rafindadi kafin ya tsallaka zuwa Makarantar Sakandare ta Day da ke K/Yandaka. Daga baya ya halarci Jami'ar Bayero da ke Kano, inda ya samu digirinsa na farko a fannin Injiniyancin Sassa (Mechanical Engineering) da sakamako mai kyau (Second Class Upper Division) a shekarar 1989.

Tafiyarsa ta neman ilimi ba ta tsaya a nan ba. Ya samu digiri na biyu a fannin Kasuwanci (MBA) daga Jami'ar Bayero a shekarar 1994, sannan daga baya ya samu wani digirin na biyu a fannin Injiniyanci, mai mai da hankali kan kera kayayyaki (Production Engineering), daga Jami'ar Benin.

Wannan haɗe-haɗe na takardun shaida yana da muhimmanci kwarai. Fannin Injiniyancin Sassa ya ba shi horon kwarewa na fasaha, yayin da fannin kasuwanci da na kera kayayyaki suka faɗaɗa fahimtarsa kan gudanarwa, masana'antu, da tsarin kungiyoyi.

Wannan gogewa ta fannoni daban-daban ta fito fili daga baya a salon aikinsa na gudanar da sha'anin gwamnati da ci gaba.

Bayanin da Asusun Bunkasa Fasahar Fetur (PTDF) ya wallafa a shafinsa na hukuma ya bayyana shi a matsayin ɗan siyasar tushe kuma shugaban matasa, sannan kuma tsohon malamin jami'a.

Tun daga wancan lokacin, sha'awarsa ta ilimi ta wuce fannin injiniyanci kawai.

Darma ya yi rubuce-rubuce masu yawa kan kyakkyawan shugabanci, ci gaba, matasa, zaman lafiya, jagorancin siyasa, da makomar Jihar Katsina. Ayyukansa da aka wallafa sun haɗa da jerin littattafai kan hanyoyin sake mai da Katsina babbar jiha, ciki har da: Pathways to Greatness: The Katsina State of the Future da kuma Pathway to Good Governance.

Waɗannan ayyuka suna nuna wani muhimmin fanni na rayuwarsa ta jama’a: Alakarsa da Katsina ba ta tsaya kawai kan tara mutane don siyasa ba. Alaka ce kuma ta ilimi da ta bunkasa al'umma.

Ɗan Siyasar Da Ya Ginu da Shugabancin Matasa

Kafin ya kai ga riƙe manyan mukamai a gwamnati, Darma ya gudanar da ayyukan matasa da na siyasar tushe.

Wannan ɓangare na asalinsa yana da muhimmanci wajen fahimtar ra'ayinsa na siyasa.

Yanayin siyasar Nijeriya a lokacin da yake tasowa ya kasance ƙarƙashin ikon kafaɗun manyan jam'iyyu da tsofaffin 'yan siyasa. Shiga al'amuran jagorancin matasa da ya yi ya ba shi damar samun wuri wajen fahimtar tsara siyasa, tara mutane, da kare muradun al'umma tun daga ƙasa.

Ayyukansa sun haɗa da fafutukar ƙirƙirar ƙarin ƙananan hukumomi a Jihar Katsina. Bayanin PTDF ya bayyana shi a matsayin shugaba kuma mai kiran Taron Neman Ƙirƙirar Ƙaramar Hukumar Dan-Marna, sannan kuma shugaban wata fafutuka ta neman ƙirƙirar ƙarin ƙananan hukumomi a jihar.

Waɗannan ayyuka suna nuna wani babban jigo a cikin aikinsa: Sha'awar yadda tsarin siyasa da na gudanarwa ke shafar al'ummomi a daidaikun su.

Wannan damuwa ta sake fitowa fili daga baya a cikin rubuce-rubucensa kan kyakkyawan shugabanci.

Alakar Sa Da Yar’Adua

Kadan ne daga cikin lokuta suka fi muhimmanci wajen fahimtar tsarin siyasar Darma irin zamanin Umaru Musa Yar’Adua.

Shekaru takwas da Yar’Adua ya yi yana Gwamnan Jihar Katsina, daga shekarar 1999 zuwa 2007, suna daya daga cikin mafi tasiri a tarihin siyasar jihar ta zamani. Darma ya yi aiki a matsayin kwamishina a lokacin, inda ya zama wani bangare na gine-ginen siyasa da gudanarwa na gwamnatin.

Amma alakar ta wuce tsarin gwamnati na hukuma kawai.

Darma ya yi rubuce-rubuce masu yawa game da zamansa da marigayi Umaru Musa Yar’Adua, har da wata takardar mukala mai taken: What Umaru Musa ‘Yar’Adua Told and Taught Me: Some Lessons on Leadership. A cikin mukalar, ya bincika darussan da ya ce ya koya daga zamansa da marigayi Shugaban Kasa.

Haka zalika ya rubuta: An Insider Viewpoint on Umaru Musa ‘Yar’Adua’s Administration in Katsina State: 1999–2007, wanda ke binciken shekarun Yar’Adua a matsayin gwamna.

Wannan alaka ta ilimi da shekarun Yar’Adua tana da babban tasiri. Tana nuna cewa, a wajen Darma, Yar’Adua ba kawai tsohon ubangidansa na siyasa ko abokin aikinsa ba ne. Ya wakilci wata falsafar siyasa da gogewar gudanarwa wanda Darma ke ci gaba da karanta ta, fassara ta, da bayyana ta.

Waccan alaka ta kasance wani muhimmin bangare na tarihin siyasa da ke tattare da shi.

Daga Siyasar Katsina Zuwa Dandalin Siyasar Kasa

A karshe, aikin siyasa da na gudanarwa na Darma ya tsallakar da shi wajen Katsina.

A ranar 8 ga Nuwamba, 2008, an naɗa shi a matsayin Sakatare Mai Aiwatarwa na Asusun Bunkasa Fasahar Fetur (PTDF), wanda ya mai da shi mutum na biyar da ya rike mukamin. Bayanin da PTDF ta wallafa ya rubuta wannan nada shi da kuma shimfiɗa nauyin da ya gudanar a hukumar.

Zamaninsa ya kasance daga 2008 zuwa 2012, lokacin da ke nuna muhimman shafuka a tarihin jagorancin PTDF.

Nada shi ya kasance mai babban tasiri domin PTDF tana rike da matsayi mai muhimmanci a tsarin bunkasa kwarewar bil'adama a fannin mai da gas na Nijeriya.

Wannan kuma ya nuna cewa aikin Darma zai iya tsallakewa wajen siyasar jiha. Ba wai kawai dan siyasar Katsina ba ne kuma; yana aiki ne a cikin daya daga cikin manyan hukumomin tarayya na kasar, yana gudanar da al'amuran ilimi, bunkasa kwarewa, fasaha, da masana'antar mai da gas.

Wannan gogewa ta kara karfafa bangarensa na kwararren ma'aikacin gwamnati a idon jama'a.

Koma wa Katsina

Bayan kammala aikinsa a matakin tarayya, Darma ya koma cikin al'amuran siyasa da na bunkasa ci gaba a Katsina.

Daga baya ya yi aiki a Gwamnatin Jihar Katsina a mukamai masu daidai da matsayin kwamishina, da suka hada da Ma'aikatar Ayyuka, Gidaje da Sufuri, da kuma Ma'aikatar Bunkasa Karkara da Jin Dadin Jama'a. Fadar Shugaban Kasa ta tabbatar da wadannan mukamai a cikin sanarwar nada shi minista da ta yi a shekarar 2026.

Komawarsa ta kasance abin lura kwarai.

'Yan siyasa da dama da ke barin siyasar jiha domin karbar mukaman tarayya kan yanke alaka a hankali da mazaɓunsu na asali. Amma shi Darma, akasi da hakan, ya ci gaba da kasancewa mai karfi a idon jama'a a Katsina, kuma ya ci gaba da damuwa da tambayoyin da suka shafi ci gaban jihar.

Kafa Cibiyar Bunkasa Bil'adama ta Umaru Musa Yar'Adua da ya yi tare da jagorantar ta ya kara karfafa waccan alaka.

Cibiyar ta zama daya daga cikin dandamalolin da ya ci gaba da amfani da su wajen gudanar da al'amuran jagoranci, kyakkyawan shugabanci, ilimi, da bunkasa bil'adama.

Katsina A Matsayin Aikin Binciken Ilimi

Wataƙila mafi muhimmancin alamar rayuwar Darma a idon jama'a ita ce yadda ya mai da Jihar Katsina ba wai kawai mazaɓar siyasa ba, a'a, har da wurin aikin binciken ilimi.

Ayyukansa da aka wallafa a kai a kai suna sake komawa kan tambayar yadda Katsina za ta iya cimma ci gaba mai dorewa.

A cikin littafinsa “Pathway to Good Governance,” ya binciki shugabanci tun daga ci gaban tarihi na al'ummomin Hausawa zuwa Katsina ta zamani, inda ya tattauna kan hanyoyin kafa hukumomi domin inganta kyakkyawan shugabanci.

A cikin Foundation for Greatness, ya mai da hankali ne kan samun kudaden gudanar da ci gaba da kuma ilimi, yayin da yake binciken hanyoyin gina harsashi mai karfi don makomar jihar.

Haka zalika ya rubuta sakon kai tsaye zuwa ga shugabannin siyasa na jihar. A mukalarsa ta shekarar 2023 mai taken: A Letter to Katsina State Governor-Elect, ya shawarci muhimman abubuwan da ya kamata a mai da hankali a kansu wajen shugabanci, kuma ya gabatar da tsari mai tushe na hujjoji domin fuskantar kalubalen ci gaban jihar.

Waɗannan ayyuka suna nuna falsafar siyasa mai mai da hankali kan hukumomi, bunkasa bil'adama, kyakkyawan shugabanci, da ci gaba mai nisa.

Harka ta ko mutum ya yarda da kowace shawara da ya gabatar daban take. Abin da ke da wuyar musantawa shi ne cewa a kullum yana kokarin ajiye tunani da tsare-tsare a gefen ayyukan siyasa.

Siyasar Katsina Mai Sauyawa

Yanayin siyasar Katsina yana sauyawa.

Tsofaffin tsarin siyasar gargajiya suna ci gaba da kasancewa masu tasiri, amma yanzu suna gaba-da-gaba da al'umma mafi ilimi da sanin haƙƙoƙin siyasa, karuwar tasirin kafafen sadarwa na zamani, maƙudan matasa, da kuma karuwar burin ganin sakamako mai kyau daga aikin gwamnati.

Siyasar kwarjinin mutum a hankali tana samun kalubale daga siyasar nuna sakamakon aiki.

Biyayya ta siyasa tana ci gaba da kasancewa mai muhimmanci, amma kwarewa, saukin kai wajen samun damar magana da mutum, sakamakon ci gaba, da ikon magana da sabbin tsatson matasa suna kara zama masu muhimmanci kwarai.

A nan ne shafin rayuwar Darma ya fi ban sha'awa.

Yana cikin tsatson siyasa guda biyu a lokaci guda. Yana daya daga cikin tsatson da suka ginu a lokacin shekarun farko na siyasar zamanin Yar'Adua, amma kuma yana da ilimi, fasaha, da tsarin sadarwa da ake bukata domin shiga cikin tsarin siyasa na zamani.

Advertisement

Saboda haka, aikinsa yana samar da gada tsakanin dadadden tsarin siyasar Katsina da kuma sabuwar siyasa mai ginuwa kan tunani, kwarewar aiki, da sanya matasa a ciki.

Tasirin Jam'iyyar APC

Darma kuma jigo ne da aka sani a cikin yanayin siyasar jam'iyyar All Progressives Congress (APC).

Tafiyarsa ta siyasa ta riga kafuwar ita kanta jam'iyyar APC. Wannan yana da muhimmanci saboda shaidar siyasarsa ta ginu ne a tsallaken dandamaloli da zamanai daban-daban na siyasa sabanin a ce jam'iyyar APC ce ta kera shi.

Saboda haka, goyon bayansa na yanzu dole ne a fahimce shi a matsayin wani bangare na dogon tarihin aikinsa na siyasa.

Wani lokaci 'yan siyasa gogaggu suna iya zama gada tsakanin ra'ayoyin siyasa daban-daban wadanda in ba haka ba za su kasance a rabe. A cikin yanayin siyasar Katsina mai sauyawa, irin wadannan alakoki suna iya kara zama masu muhimmanci yayin da jihar ke tafiya zuwa ga sabon tsatson jagoranci.

Sabon Nauyin Aiki Na Ƙasa

A ranar 24 ga Afirilu, 2026, Shugaban Ƙasa Bola Ahmed Tinubu ya rantsar da Dr. Muttaka Rabe Darma a matsayin Ministan Gidaje da Bunkasa Birane, biyo bayan tantance shi da Majalisar Dattawa ta Nijeriya ta yi.

Fadar Shugaban Ƙasa ta bayyana shi a matsayin masani, ma'aikacin gwamnati, kuma gwani a fannin bunkasa ci gaba, tana mai kafa shaida da cancantarsa ta ilimi, aikinsa na baya a matsayin Sakatare Mai Aiwatarwa na PTDF, gogewarsa ta matakin kwamishina a Katsina, da kuma gudummawarsa ga harkar ilimi da kyakkyawan shugabanci.

Wannan naɗi yana wakiltar wani babban sauyi a fannin aikinsa.

Sha'anin gidaje da bunkasa birane yana da babban tasiri ga makomar Nijeriya, musamman a wannan lokaci na samun saurin ƙaruwar birane, karancin gidaje, da ƙaruwar matsin lamba kan abubuwan da ake buƙata na yau da kullum.

A wajen Darma, wannan nauyi yana ba shi damar mai da daddaɗan sha'awarsa ta bunkasa ci gaba, tsare-tsare, da kyakkyawan shugabanci zuwa tsare-tsaren aiwatarwa na ƙasa.

A Katsina kuma, an sanya wani babban jigon siyasa daga jihar a tsakiyar cibiyar yanke shawarwari ta tarayya.

Amincewar Shugaba Bola Tinubu Da Shi

Muhimmancin naɗin Darma ya wuce kawai ma'aikatar da yake shugabanta a yanzu.

Zaɓarsa da aka yi don gudanar da wannan muhimmin nauyi na ƙasa yana nuna kwarjini da amincewa da Shugaba Bola Ahmed Tinubu yake da shi kan kwarewarsa, fahimtarsa ta siyasa, da ikon gudanar da aiki a tsakanin taragon 'yan siyasa da dama daga Jihar Katsina.

Wannan amincewa tana ɗauke da babban nauyi na siyasa yayin da ƙasar ta doshi zaɓen ƙasa mai zuwa.

A cikin jihar da tsarin sadarwar siyasa, alaƙoƙin tarihi, da alaƙa da tarayya ke ci gaba da tasiri kan lissafin zaɓe, dogaro da Shugaban Ƙasa ya yi da Darma ya sanya shi a matsayi mai muhimmanci ta bangaren dabarun siyasa. Shi ba wai kawai minista ba ne mai wakiltar Katsina a matakin tarayya; shi ma yana ɗaya daga cikin jigogin da gwamnati za ta iya amfani da su wajen haɗa kai da ajin 'yan siyasar jihar, tsarin siyasar tushe, da masu zaɓe.

Gogewarsa a jagorancin matasa, gudanarwar jiha, aikinsa na tarayya, da kasancewarsa masani mai fashin baki suna ba shi ikon magana da al'ummomi mabambanta. Alaƙarsa da tsarin siyasar Yar’Adua tana ba shi dama mai zurfin tarihi, yayin da matsayinsa na yanzu a gwamnatin Tinubu ke haɗa shi da tsarin siyasar tarayya na yanzu.

A wajen Shugaba Tinubu, wannan haɗe-haɗe na iya kasancewa mai muhimmanci wajen ƙoƙarin ƙarfafa goyon baya da samun nasarar sake zaɓe a zaɓen ƙasa mai zuwa.

A wajen Darma kuma, amincewar da aka yi masa tana ƙirƙirar dama da kuma nauyi a lokaci guda. Dole ne ya nuna cewa za a iya mai da amincewar siyasa zuwa kyakkyawar wakilci, ci gaba mai ma'ana, da kyakkyawar mu'amala da al'ummar Katsina.

Naɗin na iya sake sauya yadda ake kallon tasirinsa. Yana iya ƙarfafa matsayinsa a tsakanin 'yan siyasar Katsina, ya faɗaɗa damarsa ta shiga yanke shawarwari na ƙasa, kuma ya sanya shi a matsayin wani muhimmin tsani tsakanin Fadar Shugaban Ƙasa da al'ummar siyasar jihar.

Sai dai a ƙarshe, girman wannan amincewa ba zai tsaya kawai kan alamar nada shi ba. Zai dogara ne kan ko Darma zai iya amfani da matsayinsa wajen ciyar da muradun Katsina gaba, tallafawa tsare-tsaren ƙasa na gwamnati, da kuma taimakawa wajen gina ƙungiyar siyasa da ake buƙata don sake zaɓen Shugaban Ƙasa.

Tambaya Kan Tasirin Siyasa

Babban abin tambaya ba wai kawai wanene Injiniya Muttaka Rabe Darma ba ne.

Tambaya mai muhimmanci ita ce wace rawa mutum mai irin wannan tarihin zai iya takawa a sabon tsarin siyasar Katsina mai ginuwa.

Damarmaki suna fitowa fili.

Da fari, doguwar gogewarsa tana ba shi zurfin tunani na ma'aikata. Ya ga siyasar Katsina daga cikin gwamnati kuma ya yi aiki a gwamnatocin jiha da na tarayya.

Na biyu, alaƙarsa da Umaru Musa Yar’Adua tana ba shi haɗin tarihi da ɗaya daga cikin mafi tasirin tsarin siyasa da ya ɓullo daga Katsina a lokacin Jamhuriyya ta huɗu.

Na uku, ayyukansa na ilimi da bincike suna ba shi wani ɓangare mai mai da hankali kan tsare-tsare wanda yake da wuyar samu a tsakanin 'yan siyasa.

Na huɗu, mu'amalarsa da al'amuran matasa da al'umma tana samar da gada zuwa ga mazaɓun da ke ƙara zama masu muhimmanci a siyasar zamani.

A ƙarshe, sabon nauyin aikinsa na ƙasa a matsayin minista yana sake sanya shi a tsakiya wajen tsara manufofin tarayya.

Waɗannan abubuwa ba za su mai da shi mai iko ko mamaye siyasa nan take ba. Siyasa tana da saurin sauyawa da ba za a iya yanke hukunci da wuri haka ba.

Duk da haka, suna samar da dukkan abubuwan da ake buƙata don samun tasiri.

Bayan Siyasar Kwarjinin Mutum

Makomar siyasar Katsina a ƙarshe tana iya dogara ne kan ko jihar za ta iya tsallake wa siyasa mai ginuwa kawai kan kwarjinin mutum guda, maimakon haka ta zama ta gina hukumomi masu ƙarfin da za su iya dorewa wajen samar da kyakkyawan shugabanci.

Wannan shi ne kuma ɗaya daga cikin muhimman jigogin ayyukan bincike na ilimi na Darma.

Mukalarsa ta shekarar 2023 kan kera Jihar Katsina mai yiwuwa ta buƙaci inganta tsari wajen yanke shawarwari, kyakkyawan shugabanci, gudanar da tattalin arziki, da kuma hukumomin gwamnati.

Waccan shawara tana iya zama mafi muhimmanci fiye da kowace gasar siyasa ta kashin kai.

Kasa ko Jiha ba ta zama babba kawai saboda tana fitar da 'yan siyasa masu iko. Tana zama babba ne idon hukumominta suka yi ƙarfin da za su dore bayan bayyanar kowane ɗan siyasa.

Wannan na iya zama ɗaya daga cikin mafi muhimman tambayoyin da ke gaban tsatson siyasar Katsina na gaba.

Shawarar Darma

Muhimmancin siyasar Injiniya Muttaka Rabe Darma ana iya fahimtarsa ta hanyar duba siffofi guda uku masu haɗe da juna:

Injiniya—wanda aka horar domin bincikar tsarin aiki, gano matsala, da neman hanyoyin warware su ta hanyar fasaha.

Ɗan Siyasa—wanda ya ginu ta hanyar tara mutane a ƙasa, jagorancin matasa, aikin gwamnati, da dadadɗar alaƙar siyasa.

Masani—wanda ya duƙufa wajen karantar kyakkyawan shugabanci, ci gaba, jagoranci, da makomar Jihar Katsina.

Waɗannan siffofi guda uku sun kasance tare da shi a duk tsawon lokacin aikinsa.

Saboda haka, labarinsa ya fi sarƙaƙƙiya fiye da na ɗan siyasa na yau da kullum.

Shi samfurin tarihin siyasar Katsina ne, amma kuma shi mai lura ne kuma mai sukar wancan tarihin. Ya shiga cikin gwamnati yayin da yake rubutu kan yadda ya kamata gwamnati ta yi aiki. Ya amfana daga tsarin sadarwar siyasa yayin da yake fafutukar yi wa hukumomi gyara. Kuma duk da cewa ya shafe lokuta masu muhimmanci a aikin gwamnatin tarayya, ya kasance yana rike da kyakkyawar alaƙa mai ƙarfi da mahaifarsa.

Waccan alaƙa da Katsina tana iya fassara dorewar mu'amalarsa da mutanen jihar.

Duba Zuwa Gaba

Katsina tana shiga wani sabon mataki na sauyin siyasa.

Tsatson da ya mamaye fagen siyasa a farkon shekarun Jamhuriyya ta huɗu, a hankali yana ba da dama ga sabon tsatso. Masu zaɓe sun fi ƙarancin shekaru. Tsarin sadarwar siyasa ya sauya. Buƙatun kyakkyawan shugabanci sun ƙara sarƙaƙƙiya. Iyakoki tsakanin siyasa, manufofin jama'a, binciken ilimi, da tara al'umma suna ƙara bacewa.

Duba da wannan yanayi, hanyar aikin Injiniya Muttaka Rabe Darma tana samar da darasi mai kyau wanda za a iya koya daga gare shi.

Daga matashin Injiniya na sassa wanda aka horar a Jami'ar Bayero zuwa shugaban matasa; daga kwamishina a gwamnatin Yar’Adua zuwa na-kusa da marigayi Shugaban Ƙasa; daga Sakatare Mai Aiwatarwa na PTDF zuwa marubuci, mai tunani kan ci gaba; kuma daga ɗan siyasar Katsina zuwa ministan tarayya, tafiyarsa tana cike da motsi tsakanin tunani, hukumomi, da nauyin siyasa.

Tasirin makomarsa a Katsina ba zai dogara ne kawai kan mukaman da yake riƙewa ba, a'a har ma da tunanin da yake gabatarwa, alaƙoƙin da yake ginawa, mutanen da yake horarwa, da kuma gwargwadon yadda gogewarsa ke ba da gudummawa ga sabuwar al'adar siyasa.

Amincewar da Shugaba Bola Ahmed Tinubu ya yi masa tana ƙara wani sabon fanni ga waccan makoma. Tana sanya Darma a tsakiya tsakanin dabarun siyasar tarayya, yanayin cikin gida na Katsina, da kuma zaɓe mai zuwa.

Ainihin gwajin ba wai ko Injiniya Muttaka Rabe Darma zai iya kasancewa mai tasiri a siyasa ba ne.

Gwajin shi ne ko gogewarsa tana iya taimaka wa Katsina komawa daga siyasar kwarjinin mutane zuwa siyasar hukumomi, kwarewa, riƙon amana, da ci gaba mai dorewa, yayin da kuma yake taimakawa wajen gina amincewa da goyon bayan da ake buƙata don sake zaɓen Shugaba Tinubu?

Ita ce babbar tambayar.

Ita ce kuma abin da ke sa tafiyar siyasa ta Muttaka Rabe Darma ta zama abar kallo—ba wai kawai a matsayin labarin ɗan siyasar Katsina guda ɗaya ba, har ma a matsayin madubi zuwa ga sauye-sauyen yanayin siyasar tsohon birni da wata jiha da ke neman sabon shafi na gaba.